Budgetvriendelijk bouwen

5 tips om budgetvriendelijk te bouwen

Een woning op maat voor een beperkt budget lijkt voor velen een utopie. Niet als u de tips van onze twee experts in acht neemt. Jos Vanderperren van Architectenbureau Vanderperren en Dao Le-Nhu van DAO Architecture geven hun deskundige mening.

1. Keuze van de bouwgrond

Jos Vanderperren: “Hier loopt het vaak al fout. Een mindere kwaliteit van grond en een verkeerde ligging tegenover de straat – als de straat hoger ligt dan de bouwgrond, is er kans op wateroverlast – zijn al nefast voor uw bouwkosten. U zult een behoorlijk deel van het budget aan dure funderingen moeten besteden, waardoor er weinig overblijft voor de realisatie van uw woonwensen. Zelf kan u meestal al zien of er grond werd aangevuld. Een andere kleur zand dan op de omliggende terreinen is vaak een ongunstig teken. Verder raad ik iedereen aan om een grondonderzoek te laten uitvoeren. Dit komt goedkoper uit dan later een dure fundering te moeten betalen. Zo’n grondonderzoek kunt u ook in de opschortende voorwaarden van de verkoopakte laten opnemen. Als er problemen zijn en u van de aankoop afziet, moet u geen schadevergoeding betalen. Maar ook de stedenbouwkundige voorschriften kunnen een invloed uitoefenen op uw bouwbudget. In verkavelingen waar twee- of driegevelwoningen worden gebouwd – en dus gronden en woningen die worden bestempeld als budgetvriendelijk – gelden er vaak zeer strenge bouwvoorschriften. Hierdoor bent u verplicht om een hellend dak te bouwen, een bepaalde kroonlijsthoogte aan te houden ... Allen ingrepen die de bouwkosten hoger kunnen maken dan hoogstnoodzakelijk. Informeer u dus goed op voorhand. En tot slot heeft ook de oriëntatie van de bouwgrond zijn invloed op het bouwbudget. Wilt u kunnen zonnebaden in de tuin, dan is een zuidelijke oriëntatie aangewezen. Is de oriëntatie niet gunstig voor uw woonwensen, dan zijn er vaak dure ingrepen nodig om toch aan die wensen te kunnen voldoen.”

2. Budgetteren tijdens de werken

Dao Le-Nhu: “Wilt u zich aan het vooropgestelde budget houden, dan moet u eerst en vooral uw prioriteiten stellen. Daardoor kunt u grote uitgaven op een ander vlak gaan compenseren. Het is bijvoorbeeld niet nodig om de duurste materialen te gebruiken in ruimtes waar u niet vaak komt. Designradiatoren zijn goed te verantwoorden in een leefruimte. Hier ontvangt u bezoek en vertoeft u ook zelf het meest. Die kost kunt u compenseren door goedkopere radiatoren te gebruiken in de slaapkamers. Eens u uw prioriteiten heeft gesteld, heeft u een objectief kader waarbinnen u tijdens de werken telkens uw uitgaven kunt afwegen. Het is ook belangrijk om dit kader regelmatig bij te stellen, in functie van de veranderingen die de werf ondergaan heeft. Op deze manier kunt u het principe van de communicerende vaten toepassen, en voorkomt u grote verrassingen op het moment dat de facturen binnen komen. Ik ben er ook van overtuigd dat elke belangrijke beslissing of aanpassing van het originele plan met alle partijen besproken moet worden. Zowel de architect als de bouwheer en de aannemer moeten hiervan op de hoogte zijn om misverstanden te voorkomen. De drie partijen moeten weten aan welk budget en welke oplevertermijnen ze zich moeten houden. Daarom is nuttig om de belangrijkste veranderingen in een proces-verbaal op te nemen en dit door de drie partijen te laten ondertekenen. Het is niet de bedoeling om alles op papier te zetten, want dit belemmert een vlotte werking op de werf, maar het is vooral belangrijk dat iedereen een duidelijk overzicht heeft. Trouwens, conflicten met uw architect of aannemer kunnen u ook duur komen te staan.”

3. Het onvoorziene voorzien

Dao Le-Nhu: “Tijdens een bouw en vooral een verbouwing, duiken altijd onvoorziene omstandigheden op. En die kunnen een grote impact op het budget hebben. Uiteraard moet de architect zijn plannen zo nauwkeurig mogelijk uittekenen en anticiperen op de problemen die kunnen voorvallen. Maar zelfs dan kunt u nog steeds een reserve inbouwen voor het geval er toch iets mis loopt. Ik reserveer 5 tot 10% van het totaalbudget voor onvoorziene omstandigheden. Als alles volgens scenario verloopt, kunt u dit budget nog steeds aanwenden op het einde van de rit, als het de beurt is aan de afwerking.”
Jos Vanderperren: “Ook al is er een beperkt budget, uit ervaring weten wij dat onze klanten hun boekje te buiten gaan bij de keuze van hun keuken of badkamer. Ze zwichten voor die ene designkraan of voor dat vrijstaande bad en overschrijden zo het basisbudget dat voor een badkamer wordt ingecalculeerd. Een keuken nemen wij zelfs niet langer op in onze kostenraming, dat laten we volledig aan de bouwheer over. We merken dat aan de keuken gemiddeld 25.000 tot 30.000 euro wordt gespendeerd. Voor sanitair voorzien wij in onze kostenraming 3.000 euro meer dan de basisprijs. Houd de prijs van de badkamer echter onder de grens van 10% van het bouwbudget. Meer dan 10% is niet langer te verantwoorden in een budgetvriendelijk project, dan spreken we van pure luxe.”

4. Een architect kiezen

Dao Le-Nhu: “Raar maar waar: een architect kan u geld opbrengen! Een architect heeft immers een totaalbeeld van uw project, waardoor hij bepaalde keuzes kan relativeren. Verder laat hij zich minder snel verblinden door uiterlijkheden en heeft meteen een visie over het potentieel van een bouwgrond of woning. Hij kan bijvoorbeeld zelfs pleiten voor een hellende bouwgrond omdat hij daar een kelderverdieping kan maken zonder bijkomende grondwerken. Dan bespaart u niet enkel op de prijs van de bouwgrond, maar ook op die van de graafwerken.”
Jos Vanderperren: “Als u me vraagt waarop men zeker niet mag besparen, is mijn antwoord heel simpel: op de architect. Hij kan meedenken over oplossingen die het bouwbudget drukken, maar hij durft ook verder te denken. En dat laatste is zeer belangrijk. Een architect kan onconventionele oplossingen aanrijken, waardoor u zelfs met een beperkt budget geen enkele toegeving moet doen op vlak van uw eisen. Zo kreeg ik bijvoorbeeld ooit een koppel over de vloer die een garage wilden voor vier wagens. Toen ik hen beter leerde kennen, kwam ik te weten dat ze vier oldtimers hadden die ze als hun kinderen beschouwden. Ik stelde hen voor de wagens bij de leefruimte te betrekken. Zo konden ze optimaal van de wagens genieten en moesten ze niet investeren in een buitenmaatse garage.”
Dao Le-Nhu: “Een ander belangrijk punt voor uw geldbeugel is de keuze van uw architect. Verzeker u ervan dat uw architect onafhankelijk werkt. Dat wil zeggen dat hij geen economische banden heeft met een aannemer. Uiteraard zal elke architect wel een voorkeur hebben qua aannemers en zal hij uit ervaring ook bepaalde aannemers aanraden. Maar u bent wel degene die de uiteindelijke beslissing neemt, tenminste als u niet de dupe wilt worden van kleine financiële regelingen onder vrienden.”

5. De juiste aannemer kiezen

Jos Vanderperren: “Een aannemer vinden die de juiste prijs-kwaliteitverhouding biedt, doet u aan de hand van offertes en referenties. Uiteraard kunt u op eigen houtje offertes aanvragen bij verschillende aannemers, maar deze zijn voor een leek niet altijd te vergelijken. Laat u niet om de tuin leiden door een goedkope offerte, deze bevat vaak niet alle werken (voorbereidende werken, afvoeren van bouwafval ... nvdr.). Een architect maakt het u makkelijker door een zeer gedetailleerde meetstaat op te stellen. Wij bezorgen onze klanten steeds twee exemplaren; een met onze raming en een blanco meetstaat die u door verschillende aannemers kunt laten invullen. Verder kan uw architect aan de hand van deze meetstaat opvolgen welke aannemer een correcte prijs geeft en bij wie een goede prijs-kwaliteit gegarandeerd is. Wij ondervinden dat ook de bouwheer wel eens de oorzaak van een prijsconflict is. Tijdens de bouwwerken wordt soms de fout gemaakt om een aannemer meer te laten uitvoeren dan waarvoor hij een offerte heeft opgemaakt. Heeft u bijvoorbeeld voorzien om zelf het terras aan te leggen, vraag dan niet aan de aannemer om toch ook hier snel beton te storten. Dit meerwerk kan u duur komen te staan.”

Meer lezen?
In editie augustus-september (nr. 36) van BOUWEN & Interieur vindt u een uitgebreid dossier rond budgetvriendelijk bouwen. Hierin staan nog meer tips en twee inspirerende projecten: een atelierwoning van Architectenbureau Vanderperren en een ruim appartement van D.A.O. Architecture.
 
Foto: Luc Roymans                                 Foto: Laurent Brandajs