Bouwen & verbouwen

Trends in baksteenland

Ook al worden methoden als houtskelet- en staalskeletbouw steeds populairder, toch blijft baksteen nog steeds het favoriete bouwmateriaal bij uitstek. Voor elke bouwstijl is er wel een gepaste baksteen op de markt. En ook de nieuwste trends ontgaan de grote steenfabrieken niet. Enkele voorbeelden...

1. Uniformiteit troef

Monolitische, haast kubistische woningen worden door steeds meer bouwlustigen gesmaakt. Vaak tekenen architecten dit soort woningen uit met sierpleister, omdat deze gevelbekleding een homogene en dus pure uitstraling biedt. Toch zijn er ook heel wat bouwheren en architecten die net iets meer nuance en warmte in de gevel willen brengen zonder aan de uitgepuurde vormentaal te raken. De oplossing hiervoor ligt in een keuze van een uniforme baksteen. Deze uniforme kleuren gaan van warmrood over donkerbruin tot antracietkleurig. De donkere kleuren worden steeds vaker gekozen en de steenfabrieken breiden hun aanbod in uniforme kleuren dan ook stilaan uit.

'Steenfabrieken doen er alles aan om het productieproces zo milieuvriendelijk te maken'

2. Voegloos geheel

Dat tegenwoordig vaak wordt gekozen voor een voegloze gevel, heeft uiteraard ook met de voorgaande tendens te maken. De voegloze gevel is ongetwijfeld dé trend van dit moment en krijgt vooral de voorkeur bij moderne architectuur. Bij klassieke woningen blijven de voegen nog steeds een belangrijk onderdeel van de charmante uitstraling uitmaken, maar wie op zoek is naar een homogene gevel, heeft verschillende mogelijkheden. Bij traditioneel metselwerk wordt vaak gekozen voor een voeg in de kleur van de gevelsteen. Wie nog een stapje verder wil gaan in die uniforme aanblik, kan kiezen voor het verlijmen van de gevelsteen. De gevelstenen worden dan geplaatst met een heel dun laagje lijmmortel. De voegen zijn niet zichtbaar en het lijkt wel alsof de stenen gewoon opgestapeld werden. Voor het verlijmen is wel de nodige vakkennis nodig. Een derde methode werd ontwikkeld door Vandersanden. Deze steenfabriek pikte de trend van voegloze gevels op en maakt onder andere gevelstenen die bovenaan een uitsparing hebben. Doordat de mortelspecie hierin verzinkt, blijven de voegen uiterst dun. Deze methode is met de kennis van traditioneel metselwerk toe te passen.

'De donkere kleuren worden steeds vaker gekozen en de steenfabrieken breiden hun aanbod stilaan uit'

3. Genuanceerd en warm

Wie geen aanhanger is van deze haast minimalistische architectuur, ziet zijn eigen stijl misschien eerder weerspiegeld in de tijdloze combinatie van sterke vormen en warme, genuanceerde gevelstenen. Wie dat tikkeltje extra warmte zoekt, komt immers haast automatisch uit bij (eventueel handgevormde) gevelstenen met een gevlamd kleurenpalet. Ze worden niet langer automatisch met de ‘fermettestijl’ geassocieerd, want heel wat architecten gebruiken deze genuanceerde steen ook in moderne realisaties. En inspelend op deze tendens, komen er ook in het gamma genuanceerde stenen bij heel wat fabrikanten extra kleuren bij. Voorbeelden van deze moderne en vaak donkere kleurnuances zijn zwartbruin of bruinrood.

4. Eindeloos combineren

De combinatiemogelijkheden met baksteen zijn oneindig. U kunt niet enkel kleuren en stijlen combineren – zoals moderne architectuur met genuanceerde handvormstenen – maar ook verschillende materialen. Trendy combinaties zijn baksteen met beton, baksteen met zink en baksteen met hout. Of wat dacht u bijvoorbeeld van een gevel waarin een uit- of inspringend deel met sierpleister wordt bekleed? Op deze manier kunt u bijvoorbeeld de inkom accentueren. Ook met zink, staalplaten en hout kunt u zulke accenten leggen. Deze materialen komen immers stuk voor stuk mooi uit op een bakstenen muur. Qua architecturale mogelijkheden heeft baksteen dus nog steeds een beentje voor.

'Heel wat architecten gebruiken de genuanceerde steen ook in moderne realisaties'

5. Lief voor het milieu

Niet enkel de consumenten zien heil in allerlei oplossingen om duurzaam te bouwen, ook de steenfabrieken investeren in duurzame oplossingen. Ze doen er bijvoorbeeld alles aan om het productieproces zo milieuvriendelijk te maken: van verminderde emissies tijdens de productie tot een schone verpakking. Zo kreeg Wienerberger onlangs het natureplus-label van VIBE voor hun productgamma Porotherm en Desimpel keramische binnenmuurstenen. Ook andere steenfabrikanten doen er alles aan om de productie zo milieuvriendelijk te houden: Nelissen ontgint leem voor handvormstenen bijvoorbeeld in de eigen groeves, waardoor er zo weinig mogelijk transport aan te pas komt. Maar er zijn ook andere manieren waarop steenfabrieken bijdragen tot het principe van duurzaam bouwen. Vandersanden draagt met Vip+ zijn steentje bij tot een goede isolatie van het huis. Samen met isolatie-expert Isosystems bracht deze steenfabrikant kant-en-klare bouwpanelen op de markt bestaande uit een isolatieplaat die bekleed werd met steenstrippen.

Wat zeggen de experts?

Bij Wienerberger wordt de stijgende vraag naar genuanceerde gevels opgemerkt, zowel in moderne architectuur als bij klassiekere woningen. “Het gamma ‘Forum’ van Desimpel kent bijvoorbeeld erg veel succes, omdat de egale kleuren onderling gecombineerd kunnen worden”, klinkt het hier. “Om de vraag naar genuanceerde gevels te beantwoorden, werkten we aan een genuanceerd gamma waarin drie egale kleuren uit de succesvolle Forum-reeks met verschillende soorten zand behandeld werden, waardoor er een genuanceerd effect ontstaat.” Bij fabrikant Vandersanden valt vooral de populariteit van voegloze gevels op. “We merken dat steeds meer bouwheren kiezen voor een gevel met haast onzichtbare voegen. Dat zorgt immers voor een strak en modern eindresultaat. Het verlijmen van baksteen is op korte tijd erg populair geworden. Maar omdat hiervoor de nodige technische kennis vereist is, ontwikkelden wij ‘Zero’: een gevelsteen waarin de mortelspecie verzinkt en waardoor dus eenzelfde eindresultaat wordt bekomen als bij verlijmde gevels.”